Jak wyglądało życie codzienne rodzin kilka pokoleń przed nami? Na to pytanie udało mi się znaleźć przynajmniej część odpowiedzi, gdy w słoneczne, niedzielne popołudnie zanurzyłam się w tajemnicach ukrytych na strychu.

Zakurzone kartony, skrzynki, rowerki, lusterka, bibeloty i zapach przeszłości. To dziś skarby, które „dotykają” rodzinnych korzeni. W metalowej, rzeźbionej szkatułce leżały, związane aksamitną wstążką, fotografie. Czarno - białe postaci zerkały na mnie tajemniczo. Piękne suknie, koronki, gromadki dzieci. Starałam się rozpoznać pośród nich członków mojej rodziny.

Niektórzy z nich dziś starsi o kilkadziesiąt lat cieszą się dobrym zdrowiem. Niektórzy odeszli na zawsze... Uśmiechnęłam się z rozrzewnieniem i powędrowałam myślami w przeszłość.

Historycy wychowania nieustannie prowadzą badania dotyczące życia dzieci w dawniejszych czasach. Analizują je od czasu narodzin, skupiają się na ubiorze, pożywieniu, zabawach, opiece i wielu innych aspektach. Okazuje się, że w bardziej odległych czasach, podobnie jak dziś, tryb życia rodzin różnił się w zależności od miejsca zamieszkania i sytuacji materialnej rodziców.

Trudno uwierzyć, że jeszcze wiek temu wierzono bardzo intensywnie w złe moce demonów, czarownic, skrzatów. Po narodzeniu dziecka chroniono je przed światem zewnętrznym, żeby zapobiec porwaniu lub podmianie przez rozmaite stwory. Większa liczba potomków była między innymi gwarantem dodatkowej siły roboczej i zapewnieniem trwałości rodu. Wiele dzieci niestety umierało już w wieku niemowlęcym. W środowiskach magnackich dla noworodków szukano zdrowych, które karmiły maleństwo piersią.

Także później maluchami z wyższych sfer zajmowały się piastunki. Czasami oddawano je pod opiekę babkom ze strony ojca bądź matki. Do opieki nad najmłodszymi inteligencja zatrudniała opiekunki lub guwernantki, które na stałe zamieszkiwały w ich domach. Dzień wychowanków upływał na zabawie, nauce i spotkaniach z rodzicami, przyjaciółmi etc.

Matki zazwyczaj nie zajmowały się dziećmi. Ich obowiązki sprowadzały się do kontrolowania, czy dziecko ma czyste ręce, paznokcie i ubranie. Rozkład zajęć był z góry zaplanowany i bardzo sumiennie go przestrzegano. Nauczycielki przekazywały dzieciom wiedzę z rozmaitych przedmiotów – rachunków, historii, botaniki, języków obcych. Dzięki dostępowi do dzieł literackich dzieci z bardziej zamożnych rodzin tworzyły nawet własne wiersze, czy opowiadania. Wraz z nauczycielkami przygotowywały też programy artystyczne, teatrzyki, a następnie deklamowały, śpiewały i grały na instrumentach podczas uroczystości rodzinnych.

Chłopcy i dziewczęta swój wolny czas spędzali na grach i zabawach. Na wakacje młodzi ziemianie byli wysyłani do krewnych lub znajomych.
Na terenach wiejskich podstawową wartością była ziemia – dawała byt i bezpieczeństwo. Dlatego większość obowiązków całej rodziny skupiała się wokół niej. Tryb życia rodziny uprawiającej rolę narzucany był przez rytm natury i pór roku. Dzieci rozpoczynały pracę już w wieku czterech, pięciu lat. Pasły gęsi, krowy, zbierały jagody, grzyby oraz chrust na opał. Pomagały pilnować rodzeństwa. Wiosną dzieci pomagały rodzicom w ogrodzie – wyrywały chwasty. Latem towarzyszyły przy pracach na polu jak na przykład stawianie snopów czy zbieranie zboża.

Posiłki nie były zbyt urozmaicone, ale treściwe, gotowane na bazie produktów dostarczanych przez gospodarstwo. Pod koniec dnia po ciężkiej pracy każdy przy stole pałaszował z apetytem kaszę gryczaną, kluski z kapustą. Ze słodyczy można było posmakować owoce lub prażony na piecu cukier.
Często rodzice wykonywali sami proste zabawki jak na przykład lalki ze słomy lub kieliszki z marchwi. Dzieci strugały sobie fujarki, budowały zamki z gliny, czy też wykopywały tunele. Brak gotowych części rozwijał ich pomysłowość i wyobraźnię.

Jeszcze dwa wieki temu świat medycyny nie był zbytnio rozwinięty, a choroby nękały osoby w każdym wieku również małe dzieci. Przemarznięcia powodowały ciężkie grypy, zapalenia płuc. Brak dbałości o higienę prowadził do biegunek i zatruć pokarmowych, szczególnie latem. Ludzie bardzo nieufnie odnosili się do leków. Kierowali się bardzo często zasadą, mówiącą, że jeśli choroba sama przyszła, to i sama musi odejść.

Najbardziej wierzono w naturalną moc przyrody i jej wieczne odradzanie się. Dlatego ogromną popularnością cieszyły się rozmaite gatunki roślin. Około stu pięćdziesięciu z nich przetwarzano na rozmaite sposoby. Pito wywary z majeranku, który działał wykrztuśnie. Na reumatyzm najlepsze było biczowanie pokrzywą, a odciski nacierano ząbkami czosnku. Sympatią darzono te zioła, które zachowywały wieczną zieleń liści, na przykład rozmaryn, rutę. Kojarzone z ideą nieśmiertelności i wiecznego odradzania się znajdowały miejsce w domowej apteczce niemal każdej gospodyni.

Z pokolenia na pokolenie przekazywane są nam wartości, tradycje, zabawy, rymowanki, żarty. Nasze pochodzenie mamy zresztą zakodowane w genach. Odkrywanie tajemnic przeszłości i  naszych przodkach, którzy odeszli jest ważne, gdyż to przecież jednocześnie dbałość o swoje własne korzenie.

W artykule wykorzystano informacje zawarte w książkach: „Dziecko w rodzinie i społeczeństwie”, K. Jakubiak i W. Jamrożak oraz „Dziecko w dawnej Polsce”, D. Żołądź – Strzelczyk.

• Dodaj nowy
• Szukaj

Komentarze (0)

Napisz komentarz

Your Contact Details:

Nick:

E-mail: nie powiadamiajpowiadom

Strona www:

Komentarz:

Tytuł:

UBBCode:         -kolor-jasnoniebieskiczarnyniebieskifuksjaszaryzielonyjasnozielonybordowygranatowyoliwkowyfioletowyczerwonysrebrnyturkusowybiałyżółty -rozmiar-malutkimałyśrednidużyogromny

Message:

Security

Proszę wpisać kod antyspamowy widoczny na obrazku.

Powered by !JoomlaComment 4.0 beta2